咏怀八十二首

魏晋 阮籍
夜中不能寐,起坐弹鸣琴。 薄帷鉴明月,清风吹我襟。 孤鸿号外野,翔鸟鸣北林。 徘徊将何见?忧思独伤心。 二妃游江滨,逍遥顺风翔。 交甫怀环佩,婉娈有芬芳。 猗靡情欢爱,千载不相忘。 倾城迷下蔡,容好结中肠。 感激生忧思,萱草树兰房。 膏沐为谁施,其雨怨朝阳。 如何金石交,一旦更离伤。 嘉树下成蹊,东园桃与李。 秋风吹飞藿,零落从此始。 繁华有憔悴,堂上生荆杞。 驱马舍之去,去上西山趾。 一身不自保,何况恋妻子。 凝霜被野草,岁暮亦云已。 天马出西北,由来从东道。 春秋非有托,富贵焉常保。 清露被皋兰,凝霜沾野草。 朝为媚少年,夕暮成丑老。 自非王子晋,谁能常美好。 平生少年时,轻薄好弦歌。 西游咸阳中,赵李相经过。 娱乐未终极,白日忽蹉跎。 驱马复来归,反顾望三河。 黄金百镒尽,资用常苦多。 北临太行道,失路将如何。 昔闻东陵瓜,近在青门外。 连畛距阡陌,子母相钩带。 五色曜朝日,嘉宾四面会。 膏火自煎熬,多财为患害。 布衣可终身,宠禄岂足赖。 炎暑惟兹夏,三旬将欲移。 芳树垂绿叶,青云自逶迤。 四时更代谢,日月递参差。 徘徊空堂上,忉怛莫我知。 愿覩卒欢好,不见悲别离。 灼灼西隤日,余光照我衣。 回风吹四壁,寒鸟相因依。 周周尚衔羽,蛩蛩亦念饥。 如何当路子,磬折忘所归。 岂为夸誉名,憔悴使心悲。 宁与燕雀翔,不随黄鹄飞。 黄鹄游四海,中路将安归。 步出上东门,北望首阳岑。 下有采薇士,上有嘉树林。 良辰在何许,凝霜沾衣襟。 寒风振山冈,玄云起重阴。 鸣鴈飞南征,鶗鴂发哀音。 素质游商声,凄怆伤我心。 北里多奇舞,濮上有微音。 轻薄闲游子,俯仰乍浮沉。 方式从狭路,僶俛趋荒淫。 焉见王子乔,乘云翔邓林。 独有延年术,可以慰我心。 湛湛长江水,上有枫树林。 皋兰被径路,青骊逝骎骎。 远望令人悲,春气感我心。 三楚多秀士,朝云进荒淫。 朱华振芬芳,高蔡相追寻。 一为黄雀哀,泪下谁能禁。 昔日繁华子,安陵与龙阳。 夭夭桃李花,灼灼有辉光。 悦怿若九春,磬折似秋霜。 流盻发姿媚,言笑吐芬芳。 携手等欢爱,宿昔同衣裳。 愿为双飞鸟,比翼共翱翔。 丹青着明誓,永世不相忘。 登高临四野,北望青山阿。 松柏翳冈岑,飞鸟鸣相过。 感慨怀辛酸,怨毒常苦多。 李公悲东门,苏子狭三河。 求仁自得仁,岂复叹咨嗟。 开秋兆凉气,蟋蟀鸣床帷。 感物怀殷忧,悄悄令心悲。 多言焉所告,繁辞将诉谁。 微风吹罗袂,明月耀清晖。 晨鸡鸣高树,命驾起旋归。 昔年十四五,志尚好诗书。 被褐怀珠玉,颜闵相与期。 开轩临四野,登高望所思。 丘墓蔽山冈,万代同一时。 千秋万岁后,荣名安所之。 乃悟羡门子,噭噭令自嗤。 徘徊蓬池上,还顾望大梁。 绿水扬洪波,旷野莽茫茫。 走兽交横驰,飞鸟相随翔。 是时鹑火中,日月正相望。 朔风厉严寒,阴气下微霜。 覊旅无俦匹,俛仰怀哀伤。 小人计其功,君子道其常。 岂惜终憔悴,咏言着斯章。 独坐空堂上,谁可与欢者。 出门临永路,不见行车马。 登高望九州,悠悠分旷野。 孤鸟西北飞,离兽东南下。 日暮思亲友,晤言用自写。 悬车在西南,羲和将欲倾。 流光耀四海,忽忽至夕冥。 朝为咸池晖,蒙汜受其荣。 岂知穷达士,一死不再生。 视彼桃李花,谁能久荧荧。 君子在何计,叹息未合幷。 瞻仰景山松,可以慰吾情。 西方有佳人,皎若白日光。 被服纤罗衣,左右佩双璜。 修容耀姿美,顺风振微芳。 登高眺所思,举袂当朝阳。 寄颜云霄闲,挥袖凌虚翔。 飘飖恍惚中,流眄顾我傍。 悦怿未交接,晤言用感伤。 杨朱泣歧路,墨子悲染丝。 揖让长离别,飘飖难与期。 岂徒燕婉情,存亡诚有之。 萧索人所悲,祸衅不可辞。 赵女媚中山,谦柔愈见欺。 嗟嗟涂上士,何用自保持。 于心怀寸阴,羲阳将欲冥。 挥袂抚长剑,仰观浮云征。 云间有玄鹤,抗志扬哀声。 一飞冲青天,旷世不再鸣。 岂与鹑鷃游,连翩戏中庭。 夏后乘灵舆,夸父为邓林。 存亡从变化,日月有浮沉。 凤皇鸣参差,伶伦发其音。 王子好箫管,世世相追寻。 谁言不可见,青鸟明我心。 东南有射山,汾水出其阳。 六龙服气舆,云盖切天纲。 仙者四五人,逍遥晏兰房。 寝息一纯和,呼噏成露霜。 沐浴丹渊中,照耀日月光。 岂安通灵台,游瀁去高翔。 殷忧令志结,怵惕常若惊。 逍遥未终晏,朱华忽西倾。 蟋蟀在户牖,蟪蛄号中庭。 心肠未相好,谁云亮我情。 愿为云间鸟,千里一哀鸣。 三芝延瀛洲,远游可长生。 拔剑临白刃,安能相中伤。 但畏工言字,称我三江旁。 飞泉流玉山,悬车栖扶桑。 日月径千里,素风发微霜。 势路有穷达,咨嗟安可长。 朝登洪坡颠,日夕望西山。 荆棘被原野,羣鸟飞翩翩。 鸾鹥时栖宿,性命有自然。 建木谁能近,射干复婵娟。 不见林中葛,延蔓相勾连。 周郑天下交,街术当三河。 妖冶闲都子,焕耀何芬葩。 玄发发朱颜,睇眄有光华。 倾城思一顾,遗视来相夸。 愿为三春游,朝阳忽蹉跎。 盛衰在须臾,离别将如何。 若花耀四海,扶桑翳瀛洲。 日月经天涂,明暗不相雠。 穷达自有常,得失又何求。 岂效路上童,携手共遨游。 阴阳有变化,谁云沉不浮。 朱鳖跃飞泉,夜飞过吴洲。 俛仰运天地,再抚四海流。 系累名利场,驽骏同一辀。 岂若遗耳目,升遐去殷忧。 昔余游大梁,登于黄华颠。 共工宅玄冥,高台造青天。 幽荒邈悠悠,凄怆怀所怜。 所怜者谁子,明察自照妍。 应龙沈冀州,妖女不得眠。 肆侈陵世俗,岂云永厥年。 驱车出门去,意欲远征行。 征行安所如,背弃夸与名。 夸名不在己,但愿适中情。 单帷蔽皎日,高树隔微声。 谗邪使交疏,浮云令昼冥。 嬿婉同衣裳,一顾倾人城。 从容在一时,繁华不再荣。 晨朝奄复暮,不见所欢形。 黄鸟东南飞,寄言谢友生。 驾言发魏都,南向望吹壹。 箫管有遗音,梁王安在哉。 战士食糟糠,贤者处蒿莱。 歌舞曲未终,秦兵已复来。 夹林非吾有,朱宫生尘埃。 军败华阳下,身竟为土灰。 朝阳不再盛,白日忽西幽。 去此若俯仰,如何似九秋。 人生若尘露,天道邈悠悠。 齐景升丘山,涕泗纷交流。 孔圣临长川,惜逝忽若浮。 去者余不及,来者吾不留。 愿登太华山,上与松子游。 渔父知世患,乘流泛轻舟。 一日复一夕,一夕复一朝。 颜色改平常,精神自损消。 胸中怀汤火,变化故相招。 万事无穷极,知谋苦不饶。 但恐须臾间,魂气随风飘。 终身履薄冰,谁知我心焦。 一日复一朝,一昏复一晨。 容色改平常,精神自飘沦。 临觞多哀楚,思我故时人。 对酒不能言,凄怆怀酸辛。 愿耕东皋阳,谁与守其真。 愁苦在一时,高行伤微身。 曲直何所为,龙蛇为我邻。 世务何缤纷,人道苦不遑。 壮年以时逝,朝露待太阳。 愿揽羲和辔,白日不移光。 天阶路殊绝,云汉邈无梁。 濯发旸谷滨,远游昆岳傍。 登彼列仙岨,采此秋兰芳。 时路乌足争,太极可翱翔。 谁言万事囏,逍遥可终生。 临堂翳华树,悠悠念无形。 彷徨思亲友,倐忽复至冥。 寄言东飞鸟,可用慰我情。 嘉时在今辰,零雨洒尘埃。 临路望所思,日夕复不来。 人情有感慨,荡漾焉能排。 挥涕怀哀伤,辛酸谁语哉。 炎光延万里,洪川荡湍濑。 弯弓挂扶桑,长剑倚天外。 泰山成砥砺,黄河为裳带。 视彼庄周子,荣枯何足赖。 捐身弃中野,乌鸢作患害。 岂若雄杰士,功名从此大。 壮士何慷慨,志欲威八荒。 驱车远行役,受命念自忘。 良弓挟乌号,明甲有精光。 临难不顾生,身死魂飞扬。 岂为全躯士,效命争战场。 忠为百世荣,义使令名彰。 垂声谢后世,气节故有常。 混元生两仪,四象运衡玑。 曒日布炎精,素月垂景辉。 晷度有昭回,哀哉人命微。 飘若风尘逝,忽若庆云晞。 修龄适余愿,光宠非己威。 安期步天路,松子与世违。 焉得凌霄翼,飘飖登云湄。 嗟哉尼父志,何为居九夷。 天网弥四野,六翮掩不舒。 随波纷纶客,泛泛若浮凫。 生命无期度,朝夕有不虞。 列仙停修龄,养志在冲虚。 飘飖云日间,邈与世路殊。 荣名非己宝,声色焉足娱。 采药无旋返,神仙志不符。 逼此良可惑,令我久踌躇。 王业须良辅,建功俟英雄。 元凯康哉美,多士颂声隆。 阴阳有舛错,日月不当融。 天时有否泰,人事多盈冲。 园绮遯南岳,伯阳隐西戎。 保身念道真,宠耀焉足崇。 人谁不善始,尠能克厥终。 休哉上世士,万载垂清风。 鸿鹄相随飞,飞飞适荒裔。 双翮临长风,须臾万里逝。 朝餐琅玕实,夕宿丹山际。 抗身青云中,网罗孰能制。 岂与乡曲士,携手共言誓。 俦物终始殊,修短各异方。 琅玕生高山,芝英耀朱堂。 荧荧桃李花,成蹊将夭伤。 焉敢希千术,三春表微光。 自非凌风树,憔悴乌有常。 幽兰不可佩,朱草为谁荣。 修竹隐山阴,射干临增城。 葛藟延幽谷,绵绵瓜瓞生。 乐极消灵神,哀深伤人情。 竟知忧无益,岂若归太清。 鷽鸠飞桑榆,海鸟运天池。 岂不识宏大,羽翼不相宜。 招摇安可翔,不若栖树枝。 下集蓬艾间,上游园圃篱。 但尔亦自足,用子为追随。 生命辰安在,忧戚涕沾襟。 高鸟翔山冈,燕雀栖下林。 青云蔽前庭,素琴凄我心。 崇山有鸣鹤,岂可相追寻。 鸣鸠嬉庭树,焦明游浮云。 焉见孤翔鸟,翩翩无匹羣。 死生自然理,消散何缤纷。 步游三衢旁,惆怅念所思。 岂为今朝见,恍惚诚有之。 泽中生乔松,万世未可期。 高鸟摩天飞,凌云共游嬉。 岂有孤行士,垂涕悲故时。 清露为凝霜,华草成蒿莱。 谁云君子贤,明达安可能。 乘云招松乔,呼噏永矣哉。 丹心失恩泽,重德丧所宜。 善言焉可长,慈惠未易施。 不见南飞燕,羽翼正差池。 高子怨新诗,三闾悼乖离。 何为混沌氏,倐忽体貌隳。 十日出旸谷,弭节驰万里。 经天耀四海,倐忽潜蒙泛。 谁言焱炎久,游没何行俟。 逝者岂长生,亦去荆与杞。 千岁犹崇朝,一餐聊自已。 是非得失间,焉足相讥理。 计利知术穷,哀情遽能止。 自然有成理,生死道无常。 智巧万端出,大要不易方。 如何夸毘子,作色怀骄肠。 乘轩驱良马,凭几向膏粱。 被服纤罗衣,深榭设闲房。 不见日夕华,翩翩飞路旁。 夸谈快愤懑,情慵发烦心。 西北登不周,东南望邓林。 旷野弥九州,崇山抗高岑。 一餐度万世,千岁再浮沈。 谁云玉石同,泪下不可禁 人言愿延年,延年欲焉之。 黄鹄呼子安,千秋未可期。 独坐山嵓中,恻怆怀所思。 王子一何好,猗靡相携持。 悦怿犹今辰,计校在一时。 置此明朝事,日夕将见期 贵贱在天命,穷达自有时。 婉娈佞邪子,随利来相欺。 孤思损惠施,但为谗夫蚩。 鹡鸰鸣云中,载飞靡所期。 焉知倾侧士,一旦不可持。 惊风振四野,回云荫堂隅。 床帷为谁设,几杖为谁扶。 虽非明君子,岂闇桑与榆。 世有此聋聩,芒芒将焉如。 翩翩从风飞,悠悠去故居。 离麾玉山下,遗弃毁与誉。 危冠切浮云,长剑出天外。 细故何足虑,高度跨一世。 非子为我御,逍遥游荒裔。 顾谢西王母,吾将从此逝。 岂与蓬户士,弹琴诵言誓。 河上有丈人,纬萧弃明珠。 甘彼藜藿食,乐是蓬蒿庐。 岂效缤纷子,良马骋轻舆。 朝生衢路旁,夕瘗横术隅。 欢笑不终宴,俛仰复欷歔。 鉴兹二三者,愤懑从此舒。 儒者通六艺,立志不可干。 违礼不为动,非法不肯言。 渴饮清泉流,饥食幷一箪。 岁时无以祀,衣服常苦寒。 屣履咏南风,缊袍笑华轩。 信道守诗书,义不受一餐。 烈烈褒贬辞,老氏用长叹。 少年学击剑,妙伎过曲城。 英风截云霓,超世发奇声。 挥剑临沙漠,饮马九野垧。 旗帜何翩翩,但闻金鼓鸣。 军旅令人悲,烈烈有哀情。 念我平常时,悔恨从此生。 平昼整衣冠,思见客与宾。 宾客者谁子,倐忽若飞尘。 裳衣佩云气,言语究灵神。 须臾相背弃,何时见斯人。 多虑令志散,寂寞使心忧。 翱翔观陂泽,抚剑登轻舟。 但愿长闲暇,后岁复来游。 朝出上东门,遥望首阳基。 松柏郁森沉,鹂黄相与嬉。 逍遥九曲间,徘徊欲何之。 念我平居时,郁然思妖姬。 王子十五年,游衍伊洛滨。 朱颜茂春华,辩慧怀清真。 焉见浮丘公,举手谢时人。 轻荡易恍惚,飘飖弃其身。 飞飞鸣且翔,挥翼且酸辛。 塞门不可出,海水焉可浮。 朱明不相见,奄昧独无侯。 持瓜思东陵,黄雀诚独羞。 失势在须臾,带剑上吾丘。 悼彼桑林子,涕下自交流。 假乘汧渭间,鞍马去行游。 洪生资制度,被服正有常。 尊卑设次序,事物齐纪纲。 容饰整颜色,磬折执圭璋。 堂上置玄酒,室中盛稻粱。 外厉贞素谈,户内灭芬芳。 放口从衷出,复说道义方。 委曲周旋仪,姿态愁我肠。 北临干昧溪,西行游少任。 遥顾望天津,骀荡乐我心。 绮靡存亡门,一游不再寻。 傥遇晨风鸟,飞驾出南林。 漭瀁滛光中,忽忽肆荒淫。 休息晏清都,超世又谁禁。 人知结交易,交友诚独难。 险路多疑惑,明珠未可干。 彼求飨太牢,我欲幷一餐。 损益生怨毒,咄咄复何言。 有悲则有情,无悲亦无思。 茍非婴网罟,何必万里畿。 翔风拂重霄,庆云招所晞。 灰心寄枯宅,曷顾人间姿。 始得忘我难,焉知嘿自遗。 木槿荣丘墓,煌煌有光色。 白日颓林中,翩翩零路侧。 蟋蟀吟户牖,蟪蛄鸣荆棘。 蜉蝣玩三朝,采采修羽翼。 衣裳为谁施,俛仰自收拭。 生命几何时,慷慨各努力。 修涂驰轩车,长川载轻舟。 性命岂自然,势路有所由。 高名令志惑,重利使心忧。 亲昵怀反侧,骨肉还相雠。 更希毁珠玉,可用登遨游。 横术有奇士,黄骏服其箱。 朝起瀛洲野,日夕宿明光。 再抚四海外,羽翼自飞扬。 去置世上事,岂足愁我肠。 一去长离绝,千岁复相望。 猗欤上世士,恬淡志安贫。 季叶道陵迟,驰骛纷垢尘。 寗子岂不类,杨歌谁肯殉。 栖栖非我偶,徨徨非己伦。 咄嗟荣辱事,去来味道真。 道真信可娱,清洁存精神。 巢由抗高节,从此适河滨。 梁东有芳草,一朝再三荣。 色容艳姿美,光华耀倾城。 岂为明哲士,妖蛊谄媚生。 轻薄在一时,安知百世名。 路端便娟子,但恐日月倾。 焉见冥灵木,悠悠竟无形。 秋驾安可学,东野穷路旁。 纶深鱼渊潜,矰设鸟高翔。 泛泛乘轻舟,演漾靡所望。 吹嘘谁以益,江湖相捐忘。 都冶难为颜,修容是我常。 兹年在松乔,恍惚诚未央。 咄嗟行至老,僶俛常苦忧。 临川羡洪波,同始异支流。 百年何足言,但苦怨与雠。 雠怨者谁子,耳目还相羞。 声色为胡越,人情自逼遒。 招彼玄通士,去来归羡游。 昔有神仙士,乃处射山阿。 乘云御飞龙,嘘噏叽琼华。 可闻不可见,慷慨叹咨嗟。 自伤非俦类,愁苦来相加。 下学而上达,忽忽将如何。 林中有奇鸟,自言是凤凰。 清朝饮醴泉,日夕栖山冈。 高鸣彻九州,延颈望八荒。 适逢商风起,羽翼自摧藏。 一去昆仑西,何时复回翔。 但恨处非位,怆悢使心伤。 出门望佳人,佳人岂在兹。 三山招松乔,万世谁与期。 存亡有长短,慷慨将焉知。 忽忽朝日隤,行行将何之。 不见季秋草,摧折在今时。 昔有神仙者,羡门及松乔。 噏习九阳间,升遐叽云霄。 人生乐长久,百年自言辽。 白日陨隅谷,一夕不再朝。 岂若遗世物,登明遂飘飖。 墓前荧荧者,木槿耀朱华。 荣好未终朝,连飚陨其葩。 岂若西山草,琅玕与丹禾。 垂影临增城,余光照九阿。 宁微少年子,日久难咨嗟。
zhōng néng mèi   zuò dàn míng qín
báo wéi jiàn míng yuè   qīng fēng chuī jīn
hóng 鸿 hào wài   xiáng niǎo míng běi lín
pái huái jiāng jiàn   yōu shāng xīn
èr fēi yóu jiāng bīn   xiāo yáo shùn fēng xiáng
jiāo huái 怀 huán pèi   wǎn luán yǒu fēn fāng
qíng huān ài   qiān zǎi xiāng wàng
qīng chéng xià cài   róng hǎo jié zhōng cháng
gǎn shēng yōu   xuān cǎo shù lán fáng
gào wèi shuí shī   yuàn zhāo yáng
jīn shí jiāo   dàn gèng shāng
jiā shù xià chéng   dōng yuán táo
qiū fēng chuī fēi huò   líng luò cóng shǐ
fán huá yǒu qiáo cuì   táng shàng shēng jīng
shě zhī   shàng 西 shān zhǐ
shēn bǎo   kuàng liàn
níng shuāng bèi cǎo   suì yún
tiān chū 西 běi   yóu lái cóng dōng dào
chūn qiū fēi yǒu tuō   guì yān cháng bǎo
qīng bèi gāo lán   níng shuāng zhān cǎo
cháo wèi mèi shào nián   chéng chǒu lǎo
fēi wáng jìn   shuí néng cháng měi hǎo
píng shēng shào nián shí   qīng hǎo xián
西 yóu xián yáng zhōng   zhào xiāng jīng guò
wèi zhōng   bái cuō tuó
lái guī   fǎn wàng sān
huáng jīn bǎi jǐn   yòng cháng duō
běi lín tài háng dào   shī jiāng
wén dōng líng guā   jìn zài qīng mén wài
lián zhěn qiān   xiāng gōu dài
yào cháo   jiā bīn miàn huì
gāo huǒ jiān áo   duō cái wéi huàn hài
zhōng shēn   chǒng lài
yán shǔ wéi xià   sān xún jiāng
fāng shù chuí 绿   qīng yún wēi
shí gēng dài xiè   yuè cēn
pái huái kōng táng shàng   dāo zhī
yuàn huān hǎo   jiàn bēi bié
zhuó zhuó 西 tuí   guāng zhào
huí fēng chuī   hán niǎo xiāng yīn
zhōu zhōu shàng xián   qióng qióng niàn
dāng zi   qìng shé wàng suǒ guī
wèi kuā míng   qiáo cuì shǐ 使 xīn bēi
níng yàn què xiáng   suí huáng fēi
huáng yóu hǎi   zhōng jiāng ān guī
chū shàng dōng mén   běi wàng shǒu yáng cén
xià yǒu cǎi wēi shì   shàng yǒu jiā shù lín
liáng chén zài   níng shuāng zhān jīn
hán fēng zhèn shān gāng   xuán yún zhòng yīn
míng yàn fēi nán zhēng   jué āi yīn
zhì yóu shāng shēng   chuàng shāng xīn
běi duō   shàng yǒu wēi yīn
qīng xián yóu   yǎng zhà chén
fāng shì cóng xiá   mǐn miǎn huāng yín
yān jiàn wáng qiáo   chéng yún xiáng dèng lín
yǒu yán nián shù   wèi xīn
zhàn zhàn cháng jiāng shuǐ   shàng yǒu fēng shù lín
gāo lán bèi jìng   qīng shì qīn qīn
yuǎn wàng lìng rén bēi   chūn gǎn xīn
sān chǔ duō xiù shì   zhāo yún jìn huāng yín
zhū huá zhèn fēn fāng   gāo cài xiāng zhuī xún
wèi huáng què āi   lèi xià shuí néng jìn
fán huá   ān líng lóng yáng
yāo yāo táo huā   zhuó zhuó yǒu huī guāng
yuè ruò jiǔ chūn   qìng shé shì qiū shuāng
liú 姿 mèi   yán xiào fēn fāng
xié shǒu děng huān ài   宿 tóng shang
yuàn wèi shuāng fēi niǎo   gòng áo xiáng
dān qīng zhe míng shì   yǒng shì xiāng wàng
dēng gāo lín   běi wàng qīng shān ē
sōng bǎi gāng cén   fēi niǎo míng xiāng guò
gǎn kǎi huái 怀 xīn suān   yuàn cháng duō
gōng bēi dōng mén   xiá sān
qiú rén rén   tàn jiē
kāi qiū zhào liáng   shuài míng chuáng wéi
gǎn huái 怀 yīn yōu   qiāo qiāo lìng xīn bēi
duō yán yān suǒ gào   fán jiāng shuí
wēi fēng chuī luó mèi   míng yuè yào 耀 qīng huī
chén míng gāo shù   mìng jià xuán guī
nián shí   zhì shàng hǎo shī shū
huái 怀 zhū   yán mǐn xiāng
kāi xuān lín   dēng gāo wàng suǒ
qiū shān gāng   wàn dài tóng shí
qiān qiū wàn suì hòu   róng míng ān suǒ zhī
nǎi xiàn mén zi   jiào jiào lìng chī
pái huái péng chí shàng   huán wàng liáng
绿 shuǐ yáng hóng   kuàng mǎng máng máng
zǒu shòu jiāo héng chí   fēi niǎo xiāng suí xiáng
shì shí chún huǒ zhōng   yuè zhèng xiāng wàng
shuò fēng yán hán   yīn xià wēi shuāng
chóu   yǎng huái 怀 āi shāng
xiǎo rén gōng   jūn dào cháng
zhōng qiáo cuì   yǒng yán zhe zhāng
zuò kōng táng shàng   shuí huān zhě
chū mén lín yǒng   jiàn xíng chē
dēng gāo wàng jiǔ zhōu   yōu yōu fēn kuàng
niǎo 西 běi fēi   shòu dōng nán xià
qīn yǒu   yán yòng xiě
xuán chē zài 西 nán   jiāng qīng
liú guāng yào 耀 hǎi   zhì míng
cháo wèi xián chí huī   méng shòu róng
zhī qióng shì   zài shēng
shì táo huā   shuí néng jiǔ yíng yíng
jūn zi zài   tàn wèi bìng
zhān yǎng jǐng shān sōng   wèi qíng
西 fāng yǒu jiā rén   jiǎo ruò bái guāng
bèi xiān luó   zuǒ yòu pèi shuāng huáng
xiū róng yào 耀 姿 měi   shùn fēng zhèn wēi fāng
dēng gāo tiào suǒ   mèi dāng zhāo yáng
yán yún xiāo xián   huī xiù líng xiáng
piāo yáo huǎng zhōng   liú miǎn bàng
yuè wèi jiāo jiē   yán yòng gǎn shāng
yáng zhū   bēi rǎn
ràng cháng bié   piāo yáo nán
yàn wǎn qíng   cún wáng chéng yǒu zhī
xiāo suǒ rén suǒ bēi   huò xìn
zhào mèi zhōng shān   qiān róu jiàn
jiē jiē shàng shì   yòng bǎo chí
xīn huái 怀 cùn yīn   yáng jiāng míng
huī mèi cháng jiàn   yǎng guān yún zhēng
yún jiān yǒu xuán   kàng zhì yáng āi shēng
fēi chōng qīng tiān   kuàng shì zài míng
chún yàn yóu   lián piān zhōng tíng
xià hòu chéng líng   kuā wèi dèng lín
cún wáng cóng biàn huà   yuè yǒu chén
fèng huáng míng cēn   líng lún yīn
wáng hǎo xiāo guǎn   shì shì xiàng zhuī xún
shuí yán jiàn   qīng niǎo míng xīn
dōng nán yǒu shè shān   fén shuǐ chū yáng
liù lóng   yún gài qiè tiān gāng
xiān zhě rén   xiāo yáo yàn lán fáng
qǐn chún   chéng shuāng
dān yuān zhōng   zhào yào 耀 yuè guāng
ān tōng líng tái   yóu yàng gāo xiáng
yīn yōu lìng zhì jié   chù cháng ruò jīng
xiāo yáo wèi zhōng yàn   zhū huá 西 qīng
shuài zài yǒu   huì hào zhōng tíng
xīn cháng wèi xiāng hǎo   shuí yún liàng qíng
yuàn wèi yún jiān niǎo   qiān āi míng
sān zhī yán yíng zhōu   yuǎn yóu cháng shēng
jiàn lín bái rèn   ān néng xiāng zhòng shāng
dàn wèi gōng yán   chēng sān jiāng páng
fēi quán liú shān   xuán chē sāng
yuè jìng qiān   fēng wēi shuāng
shì yǒu qióng   jiē ān zhǎng
cháo dēng hóng diān   wàng 西 shān
jīng bèi yuán   qún niǎo fēi piān piān
luán shí 宿   xìng mìng yǒu rán
jiàn shuí néng jìn   gàn chán juān
jiàn lín zhōng   yán màn xiāng gōu lián
zhōu zhèng tiān xià jiāo   jiē shù dāng sān
yāo xián dōu   huàn yào 耀 fēn
xuán zhū yán   miǎn yǒu guāng huá
qīng chéng   shì lái xiāng kuā
yuàn wèi sān chūn yóu   zhāo yáng cuō tuó
shèng shuāi zài   bié jiāng
ruò huā yào 耀 hǎi   sāng yíng zhōu
yuè jīng tiān   míng àn xiāng chóu
qióng yǒu cháng   shī yòu qiú
xiào shàng tóng   xié shǒu gòng áo yóu
yīn yáng yǒu biàn huà   shuí yún chén
zhū biē yuè fēi quán   fēi guò zhōu
yǎng yùn tiān   zài hǎi liú
léi míng chǎng   jùn tóng zhōu
ruò ěr   shēng xiá yīn yōu
yóu liáng   dēng huáng huá diān
gòng gōng zhái xuán míng   gāo tái zào qīng tiān
yōu huāng miǎo yōu yōu   chuàng huái 怀 suǒ lián
suǒ lián zhě shuí   míng chá zhào yán
yìng lóng shěn zhōu   yāo mián
chǐ líng shì   yún yǒng jué nián
chē chū mén   yuǎn zhēng xíng
zhēng xíng ān suǒ   bèi kuā míng
kuā míng zài   dàn yuàn shì zhōng qíng
dān wéi jiǎo   gāo shù wēi shēng
chán xié shǐ 使 jiāo shū   yún lìng zhòu míng
yàn 嬿 wǎn tóng shang   qīng rén chéng
cóng róng zài shí   fán huá zài róng
chén cháo yǎn   jiàn suǒ huān xíng
huáng niǎo dōng nán fēi   yán xiè yǒu shēng
jià yán wèi dōu   nán xiàng wàng chuī
xiāo guǎn yǒu yīn   liáng wáng ān zài zāi
zhàn shì shí zāo kāng   xián zhě chù hāo lái
wèi zhōng   qín bīng lái
jiā lín fēi yǒu   zhū gōng shēng chén āi
jūn bài huá yáng xià   shēn jìng wèi huī
zhāo yáng zài shèng   bái 西 yōu
ruò yǎng   jiǔ qiū
rén shēng ruò chén   tiān dào miǎo yōu yōu
jǐng shēng qiū shān   fēn jiāo liú
kǒng shèng lín cháng chuān   shì ruò
zhě   lái zhě liú
yuàn dēng tài huà shān   shàng sōng yóu
zhī shì huàn   chéng liú fàn qīng zhōu
  zhāo
yán gǎi píng cháng   jīng shén sǔn xiāo
xiōng zhōng huái 怀 tāng huǒ   biàn huà xiāng zhāo
wàn shì qióng   zhī móu ráo
dàn kǒng jiān   hún suí fēng piāo
zhōng shēn báo bīng   shéi zhī xīn jiāo
zhāo   hūn chén
róng gǎi píng cháng   jīng shén piāo lún
lín shāng duō āi chǔ   shí rén
duì jiǔ néng yán   chuàng huái 怀 suān xīn
yuàn gēng dōng gāo yáng   shuí shǒu zhēn
chóu zài shí   gāo xíng shāng wēi shēn
zhí suǒ wéi   lóng shé wèi lín
shì bīn fēn   rén dào huáng
zhuàng nián shí shì   zhāo dài tài yang
yuàn lǎn pèi   bái guāng
tiān jiē shū jué   yún hàn miǎo liáng
zhuó yáng bīn   yuǎn yóu kūn yuè bàng
dēng liè xiān   cǎi qiū lán fāng
shí zhēng   tài áo xiáng
shuí yán wàn shì jiān   xiāo yáo zhōng shēng
lín táng huá shù   yōu yōu niàn xíng
páng huáng qīn yǒu   shū zhì míng
yán dōng fēi niǎo   yòng wèi qíng
jiā shí zài jīn chén   líng chén āi
lín wàng suǒ   lái
rén qíng yǒu gǎn kǎi   dàng yàng yān néng pái
huī huái 怀 āi shāng   xīn suān shuí zāi
yán guāng yán wàn   hóng chuān dàng tuān lài
wān gōng guà sāng   cháng jiàn tiān wài
tài shān chéng   huáng wèi shang dài
shì zhuāng zhōu zi   róng lài
juān shēn zhōng   yuān zuò huàn hài
ruò xióng jié shì   gōng míng cóng
zhuàng shì kāng kǎi   zhì wēi huāng
chē yuǎn xíng   shòu mìng niàn wàng
liáng gōng xié hào   míng jiǎ yǒu jīng guāng
lín nàn shēng   shēn hún fēi yáng
wèi quán shì   xiào mìng zhēng zhàn chǎng
zhōng wèi bǎi shì róng   shǐ 使 lìng míng zhāng
chuí shēng xiè hòu shì   jié yǒu cháng
hùn yuán shēng liǎng   xiàng yùn héng
jiǎo yán jīng   yuè chuí jǐng huī
guǐ yǒu zhāo huí   āi zāi rén mìng wēi
piāo ruò fēng chén shì   ruò qìng yún
xiū líng shì yuàn   guāng chǒng fēi wēi
ān tiān   sōng shì wéi
yān líng xiāo   piāo yáo dēng yún méi
jiē zāi zhì   wéi jiǔ
tiān wǎng   liù yǎn shū
suí fēn lún   fàn fàn ruò
shēng mìng   zhāo yǒu
liè xiān tíng xiū líng   yǎng zhì zài chōng
piāo yáo yún jiān   miǎo shì shū
róng míng fēi bǎo   shēng yān
cǎi yào xuán fǎn   shén xiān zhì
liáng huò   lìng jiǔ chóu chú
wáng liáng   jiàn gōng yīng xióng
yuán kǎi kāng zāi měi   duō shì sòng shēng lóng
yīn yáng yǒu chuǎn cuò   yuè dàng róng
tiān shí yǒu tài   rén shì duō yíng chōng
yuán dùn nán yuè   yáng yǐn 西 róng
bǎo shēn niàn dào zhēn   chǒng yào 耀 yān chóng
rén shuí shàn shǐ   xiǎn néng jué zhōng
xiū zāi shàng shì shì   wàn zài chuí qīng fēng
hóng 鸿 xiāng suí fēi   fēi fēi shì huāng
shuāng lín cháng fēng   wàn shì
cháo cān láng gān shí   宿 dān shān
kàng shēn qīng yún zhōng   wǎng luó shú néng zhì
xiāng shì   xié shǒu gòng yán shì
chóu zhōng shǐ shū   xiū duǎn fāng
láng gān shēng gāo shān   zhī yīng yào 耀 zhū táng
yíng yíng táo huā   chéng jiāng yāo shāng
yān gǎn qiān shù   sān chūn biǎo wēi guāng
fēi líng fēng shù   qiáo cuì yǒu cháng
yōu lán pèi   zhū cǎo wèi shuí róng
xiū zhú yǐn shān yīn   gàn lín zēng chéng
lěi yán yōu   mián mián guā dié shēng
xiāo líng shén   āi shēn shāng rén qíng
jìng zhī yōu   ruò guī tài qīng
xué jiū fēi sāng   hǎi niǎo yùn tiān chí
shí hóng   xiāng
zhāo yáo ān xiáng   ruò shù zhī
xià péng ài jiān   shàng yóu yuán
dàn ěr   yòng zi wèi zhuī suí
shēng mìng chén ān zài   yōu zhān jīn
gāo niǎo xiáng shān gāng   yàn què xià lín
qīng yún qián tíng   qín xīn
chóng shān yǒu míng   xiāng zhuī xún
míng jiū tíng shù   jiāo míng yóu yún
yān jiàn xiáng niǎo   piān piān qún
shēng rán   xiāo sàn bīn fēn
yóu sān páng   chóu chàng niàn suǒ
wèi jīn zhāo jiàn   huǎng chéng yǒu zhī
zhōng shēng qiáo sōng   wàn shì wèi
gāo niǎo tiān fēi   líng yún gòng yóu
yǒu xíng shì   chuí bēi shí
qīng wèi níng shuāng   huá cǎo chéng hāo lái
shuí yún jūn zi xián   míng ān néng
chéng yún zhāo sōng qiáo   yǒng zāi
dān xīn shī ēn   zhòng sàng suǒ
shàn yán yān zhǎng   huì wèi shī
jiàn nán fēi yàn   zhèng chā chí
gāo zi yuàn xīn shī   sān dào guāi
wéi hùn dùn shì   shū mào huī
shí chū yáng   jié chí wàn
jīng tiān yào 耀 hǎi   shū qián méng fàn
shuí yán yàn yán jiǔ   yóu méi xíng
shì zhě cháng shēng   jīng
qiān suì yóu chóng cháo   cān liáo
shì fēi děi shī jiān   yān xiāng
zhī shù qióng   āi qíng néng zhǐ
rán yǒu chéng   shēng dào cháng
zhì qiǎo wàn duān chū   yào fāng
kuā zi   zuò huái 怀 jiāo cháng
chéng xuān liáng   píng xiàng gāo liáng
bèi xiān luó   shēn xiè shè xián fáng
jiàn huá   piān piān fēi páng
kuā tán kuài fèn mèn   qíng yōng fán xīn
西 běi dēng zhōu   dōng nán wàng dèng lín
kuàng jiǔ zhōu   chóng shān kàng gāo cén
cān wàn shì   qiān suì zài shěn
shuí yún shí tóng   lèi xià jìn
rén yán yuàn yán nián   yán nián yān zhī
huáng ān   qiān qiū wèi
zuò shān yán zhōng   chuàng huái 怀 suǒ
wáng hǎo   xiāng xié chí
yuè yóu jīn chén   jiào zài shí
zhì míng cháo shì   jiāng jiàn
guì jiàn zài tiān mìng   qióng yǒu shí
wǎn luán nìng xié   suí lái xiāng
sǔn huì shī   dàn wèi chán chī
líng míng yún zhōng   zài fēi suǒ
yān zhī qīng shì   dàn chí
jīng fēng zhèn   huí yún yīn táng
chuáng wéi wèi shuí shè   zhàng wèi shuí
suī fēi míng jūn zi   àn sāng
shì yǒu lóng kuì   máng máng jiāng yān
piān piān cóng fēng fēi   yōu yōu
huī shān xià   huǐ
wēi guān qiè yún   cháng jiàn chū tiān wài
  gāo kuà shì
fēi wèi   xiāo yáo yóu huāng
xiè 西 wáng   jiāng cóng shì
péng shì   tán qín sòng yán shì
shàng yǒu zhàng rén   wěi xiāo míng zhū
gān huò shí   shì péng hāo
xiào bīn fēn zi   liáng chěng qīng
cháo shēng páng   héng shù
huān xiào zhōng yàn   yǎng
jiàn èr sān zhě   fèn mèn cóng shū
zhě tōng liù   zhì gàn
wéi wéi dòng   fēi kěn yán
yǐn qīng quán liú   shí bìng dān
suì shí   cháng hán
yǒng nán fēng   yùn páo xiào huá xuān
xìn dào shǒu shī shū   shòu cān
liè liè bāo biǎn   lǎo shì yòng cháng tàn
shào nián xué jiàn   miào guò chéng
yīng fēng jié yún   chāo shì shēng
huī jiàn lín shā   yǐn jiǔ shǎng
zhì piān piān   dàn wén jīn míng
jūn lìng rén bēi   liè liè yǒu āi qíng
niàn píng cháng shí   huǐ hèn cóng shēng
píng zhòu zhěng guān   jiàn bīn
bīn zhě shuí   shū ruò fēi chén
cháng pèi yún   yán jiū líng shén
xiāng bèi   shí jiàn rén
duō lìng zhì sàn   shǐ 使 xīn yōu
áo xiáng guān bēi   jiàn dēng qīng zhōu
dàn yuàn zhǎng xián xiá   hòu suì lái yóu
cháo chū shàng dōng mén   yáo wàng shǒu yáng
sōng bǎi sēn chén   huáng xiāng
xiāo yáo jiǔ jiān   pái huái zhī
niàn píng shí   rán yāo
wáng shí nián   yóu yǎn luò bīn
zhū yán mào chūn huā   biàn huì huái 怀 qīng zhēn
yān jiàn qiū gōng   shǒu xiè shí rén
qīng dàng huǎng   piāo yáo shēn
fēi fēi míng qiě xiáng   huī qiě suān xīn
sài mén chū   hǎi shuǐ yān
zhū míng xiāng jiàn   yǎn mèi hóu
chí guā dōng líng   huáng què chéng xiū
shī shì zài   dài jiàn shàng qiū
dào sāng lín zi   xià jiāo liú
jiǎ chéng qiān wèi jiān   ān xíng yóu
hóng shēng zhì   bèi zhèng yǒu cháng
zūn bēi shè   shì gāng
róng shì zhěng yán   qìng shé zhí guī zhāng
táng shàng zhì xuán jiǔ   shì zhōng shèng dào liáng
wài zhēn tán   nèi miè fēn fāng
fàng kǒu cóng zhōng chū   shuō dào fāng
wěi zhōu xuán   姿 tài chóu cháng
běi lín gàn mèi   西 xíng yóu shǎo rèn
yáo wàng tiān jīn   dài dàng xīn
cún wáng mén   yóu zài xún
tǎng chén fēng niǎo   fēi jià chū nán lín
mǎng yàng yín guāng zhōng   huāng yín
xiū yàn qīng dōu   chāo shì yòu shuí jìn
rén zhī jié jiāo   jiāo yǒu chéng nán
xiǎn duō huò   míng zhū wèi gàn
qiú xiǎng tài láo   bìng cān
sǔn shēng yuàn   duō duō yán
yǒu bēi yǒu qíng   bēi
fēi yīng wǎng   wàn
xiáng fēng chóng xiāo   qìng yún zhāo suǒ
huī xīn zhái   rén jiān 姿
shǐ wàng nán   yān zhī hēi
jǐn 槿 róng qiū   huáng huáng yǒu guāng
bái tuí lín zhōng   piān piān líng
shuài yín yǒu   huì míng jīng
yóu wán sān cháo   cǎi cǎi xiū
shang wèi shuí shī   yǎng shōu shì
shēng mìng shí   kāng kǎi
xiū chí xuān chē   cháng chuān zài qīng zhōu
xìng mìng rán   shì yǒu suǒ yóu
gāo míng lìng zhì huò   zhòng shǐ 使 xīn yōu
qīn huái 怀 fǎn   ròu hái xiāng chóu
gèng huǐ zhū   yòng dēng áo yóu
héng shù yǒu shì   huáng jùn xiāng
cháo yíng zhōu   宿 míng guāng
zài hǎi wài   fēi yáng
zhì shì shàng shì   chóu cháng
cháng jué   qiān suì xiāng wàng
shàng shì shì   tián dàn zhì ān pín
dào ling chi   chí fēn gòu chén
níng zi lèi   yáng shuí kěn xùn
fēi ǒu   huáng huáng fēi lún
duō jiē róng shì   lái wèi dao zhēn
dào zhēn xìn   qīng jié cún jīng shén
cháo yóu kàng gāo jié   cóng shì bīn
liáng dōng yǒu fāng cǎo   zhāo zài sān róng
róng yàn 姿 měi   guāng huá yào 耀 qīng chéng
wèi míng zhé shì   yāo chǎn mèi shēng
qīng zài shí   ān zhī bǎi shì míng
duān biàn 便 juān zi   dàn kǒng yuè qīng
yān jiàn míng líng   yōu yōu jìng xíng
qiū jià ān xué   dōng qióng páng
lún shēn yuān qián   zēng shè niǎo gāo xiáng
fàn fàn chéng qīng zhōu   yǎn yàng suǒ wàng
chuī shuí   jiāng xiāng juān wàng
dōu nán wéi yán   xiū róng shì cháng
nián zài sōng qiáo   huǎng chéng wèi yāng
duō jiē xíng zhì lǎo   mǐn miǎn cháng yōu
lín chuān xiàn hóng   tóng shǐ zhī liú
bǎi nián yán   dàn yuàn chóu
chóu yuàn zhě shuí   ěr hái xiāng xiū
shēng wèi yuè   rén qíng qiú
zhāo xuán tōng shì   lái guī xiàn yóu
yǒu shén xiān shì   nǎi chù shè shān ē
chéng yún fēi lóng   qióng huá
wén jiàn   kāng kǎi tàn jiē
shāng fēi chóu lèi   chóu lái xiāng jiā
xià xué ér shàng   jiāng
lín zhōng yǒu niǎo   yán shì fèng huáng
qīng cháo yǐn quán   shān gāng
gāo míng chè jiǔ zhōu   yán jǐng wàng huāng
shì féng shāng fēng   cuī cáng
kūn lún 西   shí huí xiáng
dàn hèn chù fēi wèi   chuàng liàng shǐ 使 xīn shāng
chū mén wàng jiā rén   jiā rén zài
sān shān zhāo sōng qiáo   wàn shì shuí
cún wáng yǒu cháng duǎn   kāng kǎi jiāng yān zhī
cháo tuí   xíng xíng jiāng zhī
jiàn qiū cǎo   cuī shé zài jīn shí
yǒu shén xiān zhě   xiàn mén sōng qiáo
jiǔ yáng jiān   shēng xiá yún xiāo
rén shēng cháng jiǔ   bǎi nián yán liáo
bái yǔn   zài cháo
ruò shì   dēng míng suì piāo yáo
qián yíng yíng zhě   jǐn 槿 yào 耀 zhū huá
róng hǎo wèi zhōng zhāo   lián biāo yǔn
ruò 西 shān cǎo   láng gān dān
chuí yǐng lín zēng chéng   guāng zhào jiǔ ā
níng wēi shào nián   jiǔ nán jiē

赏析

  阮籍生活在魏晋之际,原有雄心壮志。曹魏后期,司马氏和曹氏争夺政权,他们大肆屠杀政治上的异己人物,造成异常黑暗、恐怖的政治局面。阮籍随着政治风云日趋险恶,只得放弃了自己的雄心,用佯狂的办法来躲避矛盾,终日饮酒,不问世事,“发言玄远,口不臧否人物”。虽避免了杀身之祸,但内心极端痛苦。史传记载他“率意独驾,不由径路,车迹所穷,辄恸哭而返”。他把这种痛苦与愤懑在诗歌中用隐晦曲折的形式倾泻出来,就是著名的五言诗《咏怀八十二首》。

吴小如 等.汉魏六朝诗鉴赏辞典.上海:上海辞书出版社,1992:307-337