遇南厢园叟感赋八十韵

清代 吴伟业
寒潮冲废垒,火云烧赤冈。 四月到金陵,十日行大航。 平生游宦地,踪迹都遗忘。 道遇一园叟,问我来何方。 犹然认旧役,即事堪心伤。 开门延我坐,破壁低围墙。 却指灌莽中,此即为南厢。 衙舍成丘墟,佃种输租粮。 谋生改衣食,感旧存园庄。 艰难守兹土,不敢之他乡。 我因访故基,步步添思量。 面水背苍崖,中为所居堂。 四海罗生徒,六馆登文章。 松桧皆十围,钟筦声锵锵。 百顷摇澄潭,夹岸栽垂杨。 池上临华轩,菡萏吹芬芳。 谈笑尽贵游,花月倾壶觞。 其南有一亭,梧竹生微凉。 回头望鸡笼,庙貌诸侯王。 左李右邓沐,中坐徐与常。 霜髯见锋骨,老将东瓯汤。 配食十六侯,剑珮森成行。 得之为将相,宁复忧封疆。 北风江上急,万马朝腾骧。 重来访遗迹,落日唯牛羊。 吁嗟中山孙,志气胡勿昂! 生世苟如此,不如死道旁。 惜哉裸体辱,仍在功臣坊。 萧条同泰寺,南枕山之阳。 当时宝志公,妙塔天花香。 改葬施金棺,手诏追褒扬。 袈裟寄灵谷,制度由萧粱。 千尺观象台,太史书桢祥。 北望占旄头,夜夜愁光鋩。 高帝遗衣冠,月出修蒸尝。 图书盈玉几,弓剑堆金床。 承乏忝兼官,再拜陈衣裳。 南内因洒扫,铜龙启未央。 幽花生御榻,苔涩青仓琅。 离宫须望幸,执戟卫中郎。 万事今尽非,东逝如长江。 钟陵十万松,大者参天长。 根节犹青铜,屈曲苍皮僵。 不知何代物,同日遭斧创。 前此千百年,岂独无兴亡! 况自百姓伐,孰者非耕桑! 群生与草木,长养皆吾皇。 人理已澌灭,讲舍宜其荒。 独念四库书,卷轴夸缥缃。 孔庙铜牺尊,斑剥填青黄。 弃掷草莽间,零落谁收藏! 老翁见话久,妇子私相商。 人倦马亦疲,剪韭炊黄粱。 慎莫笑家贫,一一罗酒浆。 从头诉兵火,眼见尤悲怆。 大军从北来,百姓闻惊惶。 下令将入城,传箭需民房。 里正持府帖,佥在御赐廊。 插旗大道边,驱遣谁能当! 但求骨肉完,其敢携筐箱? 扶持杂幼稚,失散呼耶娘。 江南昔未乱,闾左称阜康。 马阮作相公,行事偏猖狂。 高镇争扬州,左兵来武昌。 积渐成乱离,记忆应难详。 下路初定来,官吏逾贪狼。 按籍缚富人,坐索干金装。 以此为才智,岂曰惟私囊。 今日解马草,明日修官塘。 诛求却到骨,皮肉俱生疮。 野老读诏书,新政求循良。 瓜畦亦有畔,沟水亦有防。 始信立国家,不可无纪纲。 春来雨水足,四野欣农忙。 父子力耕耘,得粟输官仓。 遭遇重太平,穷老其何妨! 薄暮难再留,瞑色犹青苍。 策马自此去,凄侧摧中肠。 顾羡此老翁,负耒歌沧浪。 牢落悲风尘,天地徒茫茫。
hán cháo chōng fèi lěi   huǒ yún shāo chì gāng
yuè dào jīn líng   shí xíng háng
píng shēng yóu huàn   zōng dōu wàng
dào yuán sǒu   wèn lái fāng
yóu rán rèn jiù   shì kān xīn shāng
kāi mén yán zuò   wéi qiáng
què zhǐ guàn mǎng zhōng   wéi nán xiāng
shě chéng qiū   diàn zhǒng shū liáng
móu shēng gǎi shí   gǎn jiù cún yuán zhuāng
jiān nán shǒu   gǎn zhī xiāng
yīn fǎng 访   tiān liáng
miàn shuǐ bèi cāng   zhōng wèi suǒ táng
hǎi luó shēng   liù guǎn dēng wén zhāng
sōng guì jiē shí wéi   zhōng guǎn shēng qiāng qiāng
bǎi qǐng yáo chéng tán   jiā àn zāi chuí yáng
chí shàng lín huá xuān   hàn dàn chuī fēn fāng
tán xiào jǐn guì yóu   huā yuè qīng shāng
nán yǒu tíng   zhú shēng wēi liáng
huí tóu wàng lóng   miào mào zhū hòu wáng
zuǒ yòu dèng   zhōng zuò cháng
shuāng rán jiàn fēng   lǎo jiàng dōng ōu tāng
pèi shí shí liù hóu   jiàn pèi sēn chéng háng
zhī wèi jiàng xiàng   níng yōu fēng jiāng
běi fēng jiāng shàng   wàn cháo téng xiāng
chóng lái fǎng 访   luò wéi niú yáng
jiē zhōng shān sūn   zhì áng  
shēng shì gǒu   dào páng
zāi luǒ   réng zài gōng chén fāng
xiāo tiáo tóng tài   nán zhěn shān zhī yáng
dāng shí bǎo zhì gōng   miào tiān huā xiāng
gǎi zàng shī jīn guān   shǒu zhào zhuī bāo yáng
jiā shā líng   zhì yóu xiāo liáng
qiān chǐ guān xiàng tái   tài shǐ shū zhēn xiáng
běi wàng zhàn máo tóu   chóu guāng máng
gāo guān   yuè chū xiū zhēng cháng
shū yíng   gōng jiàn duī jīn chuáng
chéng tiǎn jiān guān   zài bài chén shang
nán nèi yīn sǎo   tóng lóng wèi yāng
yōu huā shēng   tái qīng cāng láng
gōng wàng xìng   zhí wèi zhōng láng
wàn shì jīn jǐn fēi   dōng shì cháng jiāng
zhōng líng shí wàn sōng   zhě cān tiān cháng
gēn jié yóu qīng tóng   cāng jiāng
zhī dài   tóng zāo chuàng
qián qiān bǎi nián   xīng wáng  
kuàng bǎi xìng   shú zhě fēi gēng sāng  
qún shēng cǎo   cháng yǎng jiē huáng
rén miè   jiǎng shè huāng
niàn shū   juàn zhóu kuā piǎo xiāng
kǒng miào tóng zūn   bān tián qīng huáng
zhì cǎo mǎng jiān   líng luò shuí shōu cáng  
lǎo wēng jiàn huà jiǔ   xiāng shāng
rén juàn   jiǎn jiǔ chuī huáng liáng
shèn xiào jiā pín   luó jiǔ jiāng
cóng tóu bīng huǒ   yǎn jiàn yóu bēi chuàng
jūn cóng běi lái   bǎi xìng wén jīng huáng
xià lìng jiāng chéng   chuán jiàn mín fáng
zhèng chí tiě   qiān zài láng
chā dào biān   qiǎn shuí néng dāng  
dàn qiú ròu wán   gǎn xié kuāng xiāng  
chí yòu zhì   shī sàn niáng
jiāng nán wèi luàn   zuǒ chēng kāng
ruǎn zuò xiàng gōng   xíng shì piān chāng kuáng
gāo zhèn zhēng yáng zhōu   zuǒ bīng lái chāng
jiàn chéng luàn   yìng nán xiáng
xià chū dìng lái   guān tān láng
àn rén   zuò suǒ gàn jīn zhuāng
wéi cái zhì   yuē wéi náng
jīn jiě cǎo   míng xiū guān táng
zhū qiú què dào   ròu shēng chuāng
lǎo zhào shū   xīn zhèng qiú xún liáng
guā yǒu pàn   gōu shuǐ yǒu fáng
shǐ xìn guó jiā   gāng
chūn lái shuǐ   xīn nóng máng
gēng yún   shū guān cāng
zāo zhòng tài píng   qióng lǎo fáng  
nán zài liú   míng yóu qīng cāng
  cuī zhōng cháng
xiàn lǎo wēng   lěi cāng làng
láo luò bēi fēng chén   tiān máng máng