庐山草堂记

唐代 白居易
匡庐奇秀,甲天下山。山北峰曰香炉,峰北寺曰遗爱寺,介峰寺间,其境胜绝,又甲庐山。元和十一年秋,太原人白乐天见而爱之,若远行客过故乡,恋恋不能去。因面峰腋寺,作为草堂。 明年春,草堂成。三间两柱,二室四牖,广袤丰杀,一称心力。洞北户,来阴风,防徂暑也;敞南甍,纳阳日,虞祁寒也。木斫而已,不加丹;墙圬而已,不加白。砌阶用石,幂窗用纸,竹帘纻帏,率称是焉。堂中设木榻四,素屏二,漆琴一张,儒、道、佛书各两三卷。 乐天既来为主,仰观山,俯听泉,傍睨竹树云石,自辰至酉,应接不暇。俄而物诱气随,外适内和。一宿体宁,再宿心恬,三宿后颓然嗒然,不知其然而然。 自问其故, 答曰:是居也,前有平地,轮广十丈,中有平台,半平地;台南有方池,倍平台。环池多山竹野卉,池中生白莲、白鱼。又南抵石涧,夹涧有古松老杉,大仅十人围,高不知几百尺。修柯戛云,低枝拂潭,如幢竖,如盖张,如龙蛇走。松下多灌丛,萝茑叶蔓,骈织承翳,日月光不到地。盛夏风气如八、九月时。下铺白石,为出入道。堂北五步,据层崖积石,嵌空垤堄,杂木异草,盖覆其上。绿阴蒙蒙,朱实离离,不识其名,四时一色。又有飞泉、植茗,就以烹燀,好事者见,可以销永日。堂东有瀑布,水悬三尺,泻阶隅,落石渠,昏晓如练色,夜中如环佩琴筑声。堂西倚北崖右趾,以剖竹架空,引崖上泉,脉分线悬,自檐注砌,累累如贯珠,霏微如雨露,滴沥飘洒,随风远去。其四傍耳目杖屦可及者,春有锦绣谷花,夏有石门涧云,秋有虎溪月,冬有炉峰雪。阴晴显晦,昏旦含吐,千变万状,不可殚纪。覶缕而言,故云甲庐山者。噫!凡人丰一屋,华一箦,而起居其间,尚不免有骄矜之态;今我为是物主,物至致知,各以类至,又安得不外适内和,体宁心恬哉?昔永、远、宗、雷辈十八人,同入此山,老死不返;去我千载,我知其心以是哉! 矧予自思:从幼迨老,若白屋,若朱门,凡所止,虽一日、二日,辄覆篑土为台,聚拳石为山,环斗水为池,其喜山水病癖如此!一旦蹇剥,来佐江郡,郡守以优容抚我,庐山以灵胜待我,是天与我时,地与我所,卒获所好,又何以求焉?尚以冗员所羁,余累未尽,或往或来,未遑宁处。待予异日弟妹婚嫁毕,司马岁秩满,出处行止,得以自遂,则必左手引妻子,右手抱琴书,终老於斯,以成就我平生之志。清泉白石,实闻此言! 时三月二十七日始居新堂;四月九日与河南元集虚、范阳张允中、南阳张深之、东西二林寺长老凑公、朗满、晦、坚等凡二十二人,具斋施茶果以落之,因为《草堂记》。
kuāng xiù   jiǎ tiān xià shān shān běi fēng yuē xiāng fēng   běi yuē ài jiè   fēng jiān   jìng shèng jué yòu   jiǎ shān yuán shí nián qiū tài yuán   rén bái tiān jiàn ér ài zhī ruò yuǎn   xíng guò xiāng liàn liàn   néng yīn miàn fēng zuò wéi cǎo   táng        
míng nián chūn   cǎo táng chéng sān jiān liǎng zhù èr   shì yǒu guǎng   mào 广 fēng shā   chèn xīn dòng běi lái yīn   fēng fáng   shǔ chǎng nán   méng yáng     hán zhuó ér jiā dān   qiáng ér   jiā bái   jiē yòng shí chuāng yòng zhǐ   zhú lián zhù wéi   chēng shì yān   táng zhōng shè píng èr qín   zhāng   dào shū   liǎng sān juǎn                
tiān lái wéi zhǔ   yǎng guān shān   tīng quán   bàng zhú shù yún shí   chén zhì yǒu   yìng jiē xiá é ér yòu suí wài   shì nèi xiǔ níng 宿 zài   xīn tián 宿 sān xiǔ   hòu tuí 宿 rán rán zhī   rán ér rán      
wèn   yuē   shì   qián yǒu píng   lún guǎng 广 shí zhàng   zhōng yǒu píng tái   bàn píng   tái nán yǒu fāng chí   bèi píng tái huán chí duō shān zhú huì chí   zhōng shēng bái lián bái yòu nán shí jiàn jiā jiàn yǒu   sōng lǎo shān jǐn shí   rén wéi gāo zhī   bǎi chǐ xiū jiá yún zhī tán   chuáng shù   gài zhāng   lóng shé zǒu   sōng xià duō guàn cóng luó niǎo màn pián   zhī chéng   yuè guāng dào   shèng xià fēng jiǔ yuè shí xià bái shí wèi chū dào táng běi   céng shí qiàn kōng dié   cǎo gài   shàng   yīn méng méng zhū   shí shí 绿 míng shí   yòu yǒu   fēi quán zhí míng   jiù pēng chǎn hào shì zhě jiàn xiāo yǒng   táng dōng yǒu   shuǐ xuán   sān chǐ xiè jiē luò shí hūn xiǎo   liàn zhōng   huán pèi   qín zhù shēng   táng běi   yòu zhǐ pōu zhú jià kōng yǐn shàng quán 西 mài fēn xiàn xuán   yán zhù lěi lěi   guàn zhū fēi   wēi 线   piāo   suí fēng yuǎn   bàng ěr zhàng   zhě   chūn yǒu jǐn xiù huā xià yǒu shí mén jiàn yún qiū yǒu   yuè dōng yǒu fēng   xuě yīn qíng xiǎn huì hūn   dàn hán qiān biàn   wàn zhuàng dān luó ér yán   yún jiǎ   shān zhě fán   rén fēng huá ér   jiān shàng miǎn yǒu jiāo   jīn zhī tài jīn   wéi shì   zhǔ zhì zhì zhī   lèi zhì yòu ān   wài shì nèi níng   xīn tián zāi   yǒng yuǎn zōng léi   bèi shí rén tóng shān   lǎo fǎn   qiān zǎi zhī xīn shì zāi                                                    
shěn   cóng yòu dài lǎo   ruò bái   ruò zhū mén   fán suǒ zhǐ   suī èr zhé   kuì wèi tái   quán shí wéi shān huán   dòu shuǐ wèi chí   shān shuǐ bìng   dàn jiǎn bāo lái   zuǒ jiāng jùn jùn   shǒu yōu róng   shān líng shèng dài shì   tiān shí   suǒ   huò suǒ hǎo yòu   qiú yān shàng   rǒng yuán suǒ   lèi wèi jǐn huò   wǎng huò lái wèi   huáng níng chǔ dài mèi hūn jià   suì zhì mǎn chū chù   xíng zhǐ   suì   zuǒ shǒu yǐn yòu shǒu   bào qín shū zhōng lǎo   chéng   jiù píng shēng zhī zhì qīng quán bái shí shí wén   yán        
shí sān yuè èr shí shǐ xīn táng   yuè jiǔ nán yuán fàn yáng zhāng yǔn zhōng nán yáng zhāng shēn zhī dōng èr lín 西 zhǎng lǎo còu gōng lǎng mǎn huì jiān děng fán èr shí èr rén zhāi shī chá guǒ   luò zhī yīn wèi cǎo táng