廬山草堂記

唐代 白居易
匡廬奇秀,甲天下山。山北峰曰香爐,峰北寺曰遺愛寺,介峰寺間,其境勝絕,又甲廬山。元和十一年秋,太原人白樂天見而愛之,若遠行客過故鄉,戀戀不能去。因面峰腋寺,作為草堂。 明年春,草堂成。三間兩柱,二室四牖,廣袤豐殺,一稱心力。洞北戶,來陰風,防徂暑也;敞南甍,納陽日,虞祁寒也。木斫而已,不加丹;牆圬而已,不加白。砌階用石,冪窗用紙,竹簾紵幃,率稱是焉。堂中設木榻四,素屏二,漆琴一張,儒、道、佛書各兩三卷。 樂天既來為主,仰觀山,俯聽泉,傍睨竹樹雲石,自辰至酉,應接不暇。俄而物誘氣隨,外適內和。一宿體寧,再宿心恬,三宿後頹然嗒然,不知其然而然。 自問其故, 答曰:是居也,前有平地,輪廣十丈,中有平台,半平地;台南有方池,倍平台。環池多山竹野卉,池中生白蓮、白魚。又南抵石澗,夾澗有古松老杉,大僅十人圍,高不知幾百尺。修柯戛雲,低枝拂潭,如幢豎,如蓋張,如龍蛇走。松下多灌叢,蘿蔦葉蔓,駢織承翳,日月光不到地。盛夏風氣如八、九月時。下鋪白石,為出入道。堂北五步,據層崖積石,嵌空垤堄,雜木異草,蓋覆其上。綠陰蒙蒙,朱實離離,不識其名,四時一色。又有飛泉、植茗,就以烹燀,好事者見,可以銷永日。堂東有瀑布,水懸三尺,瀉階隅,落石渠,昏曉如練色,夜中如環佩琴築聲。堂西倚北崖右趾,以剖竹架空,引崖上泉,脈分線懸,自檐注砌,累累如貫珠,霏微如雨露,滴瀝飄灑,隨風遠去。其四傍耳目杖屨可及者,春有錦繡谷花,夏有石門澗雲,秋有虎溪月,冬有爐峰雪。陰晴顯晦,昏旦含吐,千變萬狀,不可殫紀。覶縷而言,故云甲廬山者。噫!凡人豐一屋,華一簀,而起居其間,尚不免有驕矜之態;今我為是物主,物至致知,各以類至,又安得不外適內和,體寧心恬哉?昔永、遠、宗、雷輩十八人,同入此山,老死不返;去我千載,我知其心以是哉! 矧予自思:從幼迨老,若白屋,若朱門,凡所止,雖一日、二日,輒覆簣土為台,聚拳石為山,環斗水為池,其喜山水病癖如此!一旦蹇剝,來佐江郡,郡守以優容撫我,廬山以靈勝待我,是天與我時,地與我所,卒獲所好,又何以求焉?尚以冗員所羈,余累未盡,或往或來,未遑寧處。待予異日弟妹婚嫁畢,司馬歲秩滿,出處行止,得以自遂,則必左手引妻子,右手抱琴書,終老於斯,以成就我平生之志。清泉白石,實聞此言! 時三月二十七日始居新堂;四月九日與河南元集虛、范陽張允中、南陽張深之、東西二林寺長老湊公、朗滿、晦、堅等凡二十二人,具齋施茶果以落之,因為《草堂記》。
kuāng xiù   jiǎ tiān xià shān shān běi fēng yuē xiāng fēng   běi yuē ài jiè   fēng jiān   jìng shèng jué yòu   jiǎ shān yuán shí nián qiū tài yuán   rén bái tiān jiàn ér ài zhī ruò yuǎn   xíng guò xiāng liàn liàn   néng yīn miàn fēng zuò wéi cǎo   táng        
míng nián chūn   cǎo táng chéng sān jiān liǎng zhù èr   shì yǒu guǎng   mào fēng shā   chèn xīn dòng běi lái yīn   fēng fáng   shǔ chǎng nán   méng yáng     hán zhuó ér jiā dān   qiáng ér   jiā bái   jiē yòng shí chuāng yòng zhǐ   zhú lián zhù wéi   chēng shì yān   táng zhōng shè píng èr qín   zhāng   dào shū   liǎng sān juǎn                
tiān lái wéi zhǔ   yǎng guān shān   tīng quán   bàng zhú shù yún shí   chén zhì yǒu   yìng jiē xiá é ér yòu suí wài   shì nèi xiǔ níng 宿 zài   xīn tián 宿 sān xiǔ   hòu tuí 宿 rán rán zhī   rán ér rán      
wèn   yuē   shì   qián yǒu píng   lún guǎng shí zhàng   zhōng yǒu píng tái   bàn píng   tái nán yǒu fāng chí   bèi píng tái huán chí duō shān zhú huì chí   zhōng shēng bái lián bái yòu nán shí jiàn jiā jiàn yǒu   sōng lǎo shān jǐn shí   rén wéi gāo zhī   bǎi chǐ xiū jiá yún zhī tán   chuáng shù   gài zhāng   lóng shé zǒu   sōng xià duō guàn cóng luó niǎo màn pián   zhī chéng   yuè guāng dào   shèng xià fēng jiǔ yuè shí xià bái shí wèi chū dào táng běi   céng shí qiàn kōng dié   cǎo gài   shàng   yīn méng méng zhū   shí shí míng shí   yòu yǒu   fēi quán zhí míng   jiù pēng chǎn hào shì zhě jiàn xiāo yǒng   táng dōng yǒu   shuǐ xuán   sān chǐ xiè jiē luò shí hūn xiǎo   liàn zhōng   huán pèi   qín zhù shēng   táng běi   yòu zhǐ pōu zhú jià kōng yǐn shàng quán 西 mài fēn xiàn xuán   yán zhù lěi lěi   guàn zhū fēi   wēi   piāo   suí fēng yuǎn   bàng ěr zhàng   zhě   chūn yǒu jǐn xiù huā xià yǒu shí mén jiàn yún qiū yǒu   yuè dōng yǒu fēng   xuě yīn qíng xiǎn huì hūn   dàn hán qiān biàn   wàn zhuàng dān luó ér yán   yún jiǎ   shān zhě fán   rén fēng huá ér   jiān shàng miǎn yǒu jiāo   jīn zhī tài jīn   wéi shì   zhǔ zhì zhì zhī   lèi zhì yòu ān   wài shì nèi níng   xīn tián zāi   yǒng yuǎn zōng léi   bèi shí rén tóng shān   lǎo fǎn   qiān zǎi zhī xīn shì zāi                                                    
shěn   cóng yòu dài lǎo   ruò bái   ruò zhū mén   fán suǒ zhǐ   suī èr zhé   kuì wèi tái   quán shí wéi shān huán   dòu shuǐ wèi chí   shān shuǐ bìng   dàn jiǎn bāo lái   zuǒ jiāng jùn jùn   shǒu yōu róng   shān líng shèng dài shì   tiān shí   suǒ   huò suǒ hǎo yòu   qiú yān shàng   rǒng yuán suǒ   lèi wèi jǐn huò   wǎng huò lái wèi   huáng níng chǔ dài mèi hūn jià   suì zhì mǎn chū chù 滿   xíng zhǐ   suì   zuǒ shǒu yǐn yòu shǒu   bào qín shū zhōng lǎo   chéng   jiù píng shēng zhī zhì qīng quán bái shí shí wén   yán        
shí sān yuè èr shí shǐ xīn táng   yuè jiǔ nán yuán fàn yáng zhāng yǔn zhōng nán yáng zhāng shēn zhī dōng èr lín 西 zhǎng lǎo còu gōng lǎng mǎn huì jiān děng fán 滿 èr shí èr rén zhāi shī chá guǒ   luò zhī yīn wèi cǎo táng